(La. Herba Majoranae, Al. Majoran, Fr. Herbe de marjolaine, İn. Marjoram) Origanum majorana L. (Syn : Majorana hortensis Moench) (Labiatae) türünün kuru­ tulmuş çiçekli dallarıdır. Bu tür 20 -80 cm yükseklikte, çalı görünüşünde, yaprakları tüylü, çiçekleri beyaz veya pembe renkli bir bitkidir. Kaliks bir dudaklı olup, alt dudak bulunmamaktadır. Kuru sırtlar, kayalık yer­ ler ve orman açıklıklarında yetişir. Anadolu­ da nadir bir bitkidir. Yalnız Güney Anadolu (Alanya, Anamur, Mersin) da bulunmaktadır. Dış görünüş : Yapraklar karşılıklı, saplı veya sapsız, 1.5 -2 cm uzunlukta, küt uçlu, beyazımtırak tüylü ve kuvvetli kokuludur. Gövde tüylü ve dört köşeli. Çiçekler çok kü­ çük, genellikle beyaz renkli. Bileşim : Uçucu yağ (% 0.3 - 0.6 taze bitkide), tanen ve acı madde taşımaktadır. Uçucu yağda terpenler ve ketonlar bulunur. Anadolu kökenli kurutulmuş bitkilerde o/o 1. 7 uçucu yağ bulunduğu saptanmıştır (1). Etki ve kullanılış : Yatıştırıcı, midevi, idrar arttırıcı, gaz söktürücü, terletici ve ka­ bız özellikleri vardır. Romalılar döneminden beri, bilhassa Orta Avrupada, baharat ola­ rak kullanılmaktadır. Aynı maksat için uçucu yağı (Oleum majoranae) da kullanılır. Kullanılış şekli : Toz veya infusyon (% 5) halinde kullanılır. Uçucn yağı bir damla bir şeker parçası üzerine damlatılarak alın­ maktadır. Diğer isimler : Macuranotu, Mercengüş (farsça Merzengüş'den). Anadoluda 20 kadar Origanum tlirii bu­ lunmaktadır. Bunlardan bazıları tedavi ama­ cıyla veya baharat olarak kullanılmaktadır. O. dictamnus L. (Girit kekiği) : Bu tiir 20 cm kadar yükseklikte, beyaz tüylii, pembe çiçekli ve çok yıllık bir bitkidir. Girit ada­ sında yetişmektedir. Tiirkiyede bulunduğu şiiphelidir. Uçucu yağ taşır. Uçucu yağda bilhassa karvakrol bulunmaktadır. Osmanlı İmpara­ torluğu döneminde Girit adasından getiriilir ve infusyon (% 5) halinde, uyarıcı, midevi, gaz söktürücü ve kuvvet verici olarak kul­ lanılırdı. Bugün piyasada bulunmamaktadır. O. herac/eoticum L. (Syn : O. vulgare L. subsp. birtum (Link) İetswaart) (İstanbul kekiği) : Sık tüylü, çok yıllık, beyaz veya pembe çiçekli ve kuvvetli kokulu bir bitkidir. Kaliks tüp biçiminde, 5 dişli ve tüylü. Trak­ ya, Batı ve Güney Anadoluda yaygın bir türdür. Kuru bitki % 4- 5 uçucu yağ taşır. Bu uçucu yağda bilhassa karvakrol bulunmakta­ dır. Yapraklı çiçek durumları ticarette "Ke­ kik" ismi altında satılır ve kekik yerine ba­ harat olarak kullanılır (bak sayfa : 283). O. anites L. (Syn: O. smyrnaeum L.) (İz­ mir kekiği): 50-60 cm kadar yükselebilen, tüy- 1 - Gürgen, A.R.: Türkiyenin önemli eteri yağları üzerinde araştırmalar, II - Ankara Y. Zir. Enst. Derg. 9 (2) : 332 (1948) .